Medicamentsen-ligne vous propose les traitements dont vous avez besoin afin de prendre soin de votre santé sexuelle. Avec plus de 7 ans d'expérience et plus de 80.000 clients francophones, nous étions la première clinique fournissant du acheter kamagra original en France à vente en ligne et le premier vendeur en ligne de Levitra dans le monde. Pourquoi prendre des risques si vous pouvez être sûr avec Medicamentsen-ligne - Le service auquel vous pouvez faire confiance.

Eci.nl

de uitgever en de schrijvers van dit boek willen op geen enkele wijze een impulsieve, eenzame en verminkende zelfdoding bevorderen. er is hen geen onderzoek bekend waaruit blijkt dat de informatie die hier wordt geboden de drempel voor suïcide verlaagt. de uitgever en schrijvers van dit boek zijn niet aansprakelijk op welke wijze dan ook, voor de gevolgen die de interpre-tatie door de lezer van dit boek op de lezer zelf dan wel op derden zou kunnen hebben. de uitgever en de schrijvers van dit boek beogen op geen enkele wijze lezers, onder wie patiënten, artsen, hulpverleners en vertrouwenspersonen, ertoe te bewegen buiten de grenzen van de geldende wet- en regelgeving te treden.
eerste druk februari 2010tweede druk (e-book) februari 2010derde druk maart 2010Vierde, herziene druk december 2010Vijfde, herziene en uitgebreide druk februari 2012 Copyright Boudewijn Chabot en stella Braam 2010omslag nanja toebakomslagbeeld Paul Klee – Polyphon gefasstes Weiss, 1930, 140. Pen en waterverf op papier op karton, 33,3 x 24,5 cm. Zentrum Paul Klee, Bern, c/o Pictoright amsterdam 2010Foto auteurs Cees hilhorsttypografie Zenonur 740 / isbn 978 90 388 9496 6 Intermezzo i emiel: ‘een rechter houdt zich aan de wet’ Het verlangen naar een goede dood – Zelfmoord en zelfeuthanasie: een wereld van verschil – Zes routes naar een goede dood – Kenmerken van zelfeuthanasie – Waarschuwing aan de lezer Intermezzo ii laura: ‘ik wil u er niet mee belasten’ Vooraf – De wettelijke zorgvuldigheidseisen – Tien suggesties voor een euthanasieverzoek – Botsende belangen van patiënt en arts – Euthanasie bij dementie – De burger met een doodswens is nog te afhankelijk
I Stoppen met eten en drinken
Intermezzo iii
anna: ‘Versterven kan ik zelf’
Vooraf – Hoelang duurt het? – Hoe verloopt het? – Mondverzorging – Medicijnen – De praktische voorbereiding – Checklist Intermezzo iv Gerda: ‘Ben ik nou nóg niet dood?’ Hoofdstuk 3 specialist ouderengeneeskunde Bert Keizer: ‘de dood is soms welkom’ II De pil van Drion in eigen handIntermezzo v rick: ‘treur niet, want ik ben uit mijn lijden verlost’ 103Hoofdstuk 4 de medicijnmethode Vooraf – Draaiboek voorbereiding – Draaiboek uitvoering – De meldingsbrief Intermezzo vi renés vader: ‘ik voel me een halve crimineel’ Hoofdstuk 5 medicijnen voor zelfeuthanasie Vooraf – Opiaten – Chloroquine – Antidepressiva – Barbituraten Hoofdstuk 6 onzekere of gevaarlijke methoden Vooraf – Misverstanden – De mythe van de plastic zak – Koolmonoxide Hoofdstuk 7 Zelfdodingsconsulent ton Vink: ‘je eigen pil van drion is veel waard’ Vooraf - Voor wie?– Voorbereiding – Uitvoering – Is hulp nodig en ook strafbaar? – Aanpassingen in de methode die wij afraden – Onderzoek – Persoonlijke afweging – Conclusie IV Juridische kwesties rond zelfeuthanasie Hoofdstuk 9 Vragen bij de voorbereiding van zelfeuthanasie Vooraf – Moet ik bewijzen dat ik wilsbekwaam ben als ik dood wil? – Kan ik tegen mijn wil psychiatrisch worden opgenomen? – Kan ik hulp bij zelfdoding krijgen als ik een psychiatrische ziekte heb? – Mag ik een levensreddende behandeling weigeren? – Heeft een arts de plicht voor mij te blijven zorgen als ik stop met eten en drinken? – Wat gebeurt er na het overlijden door zelfeuthanasie met medicijnen? Intermezzo vii tina: ‘de psychiater houdt mij aan het lijntje’ Hoofdstuk 10 jurist eugene sutorius: ‘hulp bij zelfdoding uit het wetboek van strafrecht’ 211Hoofdstuk 11 welke hulp is strafbaar? Vooraf – Rechtszaken tegen hulpverleners 1995 – 2009 – De Hoge Raad en ministers van Justitie – Welke hulp mogen familie en vrienden geven? – Het persoonlijk geweten en zelfbeschikking als kompas Hoofdstuk 12 onderzoeker Boudewijn Chabot: ‘handboek voor een nieuwe generatie’ Bijlagen 1. de meldingsbrief bij de medicijnmethode 2. de meldingsbrief bij stoppen met eten en drinken 282 3. de meldingsbrief bij de heliummethode 4. nuttige adressen in nederland en Vlaanderen toelichting bij de tabel: namen van medicijnen in verschillende landen hoe is het eigenlijk, vragen velen zich af, om jarenlang hoog-bejaard en hulpbehoevend te zijn, terwijl vrienden wegvallen, de toekomst inkrimpt en vermoeidheid ieder bezoekje gauw te veel maakt? wat gaat er door je heen als je in een verpleeghuis wordt opgenomen waar zelfs de bedtijden voor je worden be-paald? wat maak je mee als je een chronische ziekte hebt en steeds minder kunt, met 24 uur gedwongen bedrust en pijn in het vooruitzicht? overheerst dan de vrees voor, of juist het verlangen naar de dood? weinig mensen weten dat zij kunnen sterven ‘in eigen be-heer’, zonder pijn en omringd door dierbaren. dat kan op drie manieren. je neemt een combinatie van dodelijke medicijnen met slaapmiddelen in en stelt zo je eigen ‘pil van drion’ samen: wij noemen dit de medicijnmethode. huib drion opperde het idee dat ouderen die ‘klaar met leven’ zijn, een dodelijke pil kunnen innemen op een zelfgekozen moment.1 de tweede methode is stoppen met eten en drinken. een gruwelijke dood? dat is een misverstand. met de juiste mondverzorging en verzachtende medicijnen is stoppen met eten en drinken voor hoogbejaarden en ernstig zieken draaglijk te maken. de periode van verzorging biedt de mogelijkheid van een intens afscheid, verspreid over meerdere dagen, van je dierbaren. Zij benadrukken dat dit hen helpt bij de verwerking. de derde me-thode is met heliumgas, snel en pijnloos.
een waardig levenseinde in eigen hand met medicijnen en door te stoppen met eten en drinken komt in nederland vaker voor dan euthanasie door een arts. de heliummethode is nog weinig bekend. in noord-amerika, australië en duitsland is er ervaring mee opgedaan. waarom hebben ernstig zieke of hoogbejaarde mensen in-formatie over een zelfgekozen levenseinde nodig? nederland heeft toch een euthanasiewet? inderdaad, maar veel artsen weigeren euthanasie bij ernstig zieken of ouderen die nog lan-gere tijd zouden kúnnen leven. waar vinden zij dan betrouw-bare informatie om de regie in handen te houden? op het internet vind je websites met onjuiste, halfjuiste en een enkele keer juiste informatie. je moet een deskundige zijn om het kaf van het koren te kunnen scheiden. ook artsen weten zelden het fijne van dodelijke medicijnen.
de jurist drion heeft belangrijke vragen gesteld: met welk recht verbiedt de overheid ouderen toegang tot een middel voor een humane dood? is het redelijk om een oudere voor wie het nu genoeg is, uitsluitend de keus te laten tussen strop of sprong? Zijn woorden brachten in 1991 het publieke debat over het zelfgewilde einde van ouderen in een stroomversnelling. twintig jaar later zet Uitweg de volgende stap en geeft betrouw-bare informatie over een humane dood in eigen regie.
dit boek wil mensen met een weloverwogen doodswens infor-meren over hoe zij hun leven zelf waardig kunnen beëindigen. om verantwoord uit de methoden te kunnen kiezen die het beste bij hen past, worden deze heel precies beschreven. dat mensen zelf de manier en het tijdstip van hun overlijden, in overleg met hun dierbaren, kunnen bepalen, is een belangrijk en vernieuwend uitgangspunt. Uitweg past in de emancipatie-beweging die nu al onder ouderen gaande is: zij willen niet té afhankelijk van hun huisarts zijn als het gaat om hun levens-einde. maar dit boek is geen kookboek! U vindt er geen pan-klare recepten. het is een naslagwerk, een handboek, waarin veel kanten van een zelfgekozen levenseinde aan bod komen. het biedt een nieuwe weg, de weg tussen een eenzame zelfdo-ding en euthanasie in. dit boek hoopt eenzame en impulsieve zelfdodingen te voorkomen. wat kunt u van Uitweg verwachten? we beginnen met een ‘bijsluiter’ waarin we het begrip zelfeuthanasie uitleggen. wat is bijvoorbeeld het verschil met zelfmoord of suïcide? en met euthanasie? daarna wordt de euthanasiewet besproken en de manier waarop artsen die toepassen. hoe komt het dat allerlei mensen buiten de boot vallen? we geven tips voor be-ginners in euthanasieland. dan volgen vier delen. het eerste is gewijd aan stoppen met eten en drinken. wat komt er allemaal bij kijken? hoe lang duurt het? welke maatregelen zijn nodig om dorst en ander ongemak te vermijden? deel twee staat in het teken van de medicijnmethode. welke medicijnen zijn nodig en waar moet je bij de uitvoering aan denken? het derde deel bespreekt de heliummethode. in het vierde en laatste deel draait het om de vraag: wat mag en wat mag niet? rond het zelfgekozen le-venseinde spelen allerlei wetten en regels een rol. de lastigste vraag is: welke hulp bij de medicijnmethode of bij de helium-methode is strafbaar? en hoe komt het dat we daarover nog steeds in het duister tasten? tussendoor leest u de verhalen van nabestaanden in ‘inter-mezzo’s’ en interviews met deskundigen: specialist ouderen-geneeskunde Bert Keizer, zelfdodingsconsulent ton Vink en de jurist eugene sutorius. de kennis over het verloop van een waardig levenseinde in eigen hand is afkomstig van onderzoeker Boudewijn Chabot. hij verzamelde meer dan tweehonderd interviews met nabe-staanden over mensen die hun dood in regie namen en daar-over tot het laatst met hen in gesprek bleven. daarover bracht hij verslag uit in een aantal boeken en een vaktijdschrift (zie de Verantwoording achterin). onderzoeksjournaliste stella Braam nam de taak op zich om deze veelomvattende informa-tie toegankelijk te maken. Zij schreef twee boeken over haar hulpbehoevende ouders: Ik heb Alzheimer, het verhaal van mijn vader, en Ik blijf thuis! Het verhaal van mijn moeder. tijdens haar lezingen over kwetsbare ouderen ontmoet zij veel mensen die zich zor-gen maken over een ‘ellendige’ oude dag.
S Patiënten met een ernstige lichamelijke ziekte van wie het overlijden een kwestie is van weken, maanden of soms ook van jaren en die dat niet willen afwachten. S ouderen die hun leven voltooid achten. Vaak hebben zij in- validerende kwalen of handicaps, maar nog geen dodelijke ziekte. Zij willen de in hun ogen verdergaande ontluiste-ring niet meemaken. of ze zijn nog redelijk gezond, maar lijden aan het leven. soms nadat hun partner is overleden. S mensen met een ernstige psychiatrische ziekte die vergeefs zijn behandeld. tijdens een rustige fase van hun ziekte zijn zij dikwijls in staat om weloverwogen te besluiten dat ze het verdere verloop niet wensen mee te maken. S Familieleden of vrienden die in vertrouwen worden geno- men door iemand met een doodswens. Veel mensen vrezen dan dat dit zal uitlopen op een eenzame en verminkende zelfdoding. als zij weten dat het ook anders kan, kunnen zij samen gaan nadenken of er voor de dood nog een alternatief is. of dat een waardig levenseinde misschien toch de enige mogelijkheid is. ook kan dit boek hen helpen om hierover in gesprek te komen met de behandelend arts of een andere hulpverlener.
S artsen die geconfronteerd worden met mensen die dood
willen. in hun opleiding leren zij niet hoe zij met zulke verzoeken om moeten gaan, en ook niet hoe hun patiënten zelfstandig humaan kunnen sterven. Bij nascholing blijkt dat artsen elkaar onjuiste informatie geven over een waar-dig sterfbed in gesprek met naasten in eigen regie.
S hulpverleners. Verpleegkundigen, verzorgenden, geeste- lijk verzorgers, humanistisch raadslieden, psychologen of maatschappelijk werkers die in contact komen met perso-nen met een doodswens. Zij zullen nooit ‘de regie overne- men’, maar iemand helpen om tot een weloverwogen keus te komen. S mensen met beginnende alzheimer en andere vormen van dementie. Veel mensen willen deze gevreesde ziekte niet
meemaken. in de beginfase kunnen zij hun leven zelf zorg-
vuldig beëindigen.
Uitweg wil hun allen een uitweg bieden. Boudewijn Chabot en stella Braam, januari 2010 de behoefte aan informatie over een humaan sterfbed in eigen regie blijkt groot. in negen maanden tijd zijn er ruim 8000 exemplaren van Uitweg verkocht. deze vierde herziene druk is ongewijzigd maar bespreekt in hoofdstuk 1 en hoofdstuk 11 twee nieuwe ontwikkelingen: het burgerinitiatief Uit Vrije wil en de nvve-website over dodelijke medicijnen. deze twee ontwikkelingen verminderen helaas niet de afhankelijkheid en onwetendheid van de burger die op een zelf gekozen tijd-stip besluit dat het genoeg is geweest. Voor die burger blijft dit boek een onmisbare bron van nauwkeurige informatie.
daarnaast bericht www.eenwaardiglevenseinde.nl elk kwartaal over nieuwe ervaringen uit het veld tijdens bewust versterven of na gebruik van een overdosis medicijnen. Posi-tieve maar ook negatieve ervaringen die ons worden gemeld komen daar in detail en anoniem op tafel. Boudewijn Chabot en stella Braam, december 2010 de vijfde druk is uitgebreid met de heliummethode: Boudewijn Chabot heeft in 2011 een derde methode voor zelfeu-thanasie in nederland bekend gemaakt, namelijk de helium- methode. deze wordt in deel iii beschreven. als deze zorgvuldig wordt uitgevoerd, komt het overlijden snel en pijnloos. Zelfs even snel als bij euthanasie door een arts. tegelijk met dit boek verschijnt een film, gemaakt door diego Pos, die de voorbereiding en de uitvoering van de he-liummethode stap voor stap laat zien. de film is te bestellen via de website www.eenwaardiglevenseinde.nl of via www.
heliumthuissterven.nl wij willen de counselors die samenwerken met stichting de einder bedanken voor hun meldingen die met hulp van martijn hagens op de website worden gezet. Uitsluitend dank-zij nauwkeurige en betrouwbare verslagen uit de praktijk kan de informatie in dit handboek over de medicijnmethode en de heliummethode verder worden verbeterd. Boudewijn Chabot en stella Braam, januari 2012 i n t e r m e Z Z o i emiel: ‘een rechter houdt zich aan de wet’ Emiel1 is 86 jaar en kerngezond. Hij is een van de rechters die achter de schermen hebben meegedacht over de wettelijke grenzen van euthanasie. Op een dag belt hij Chabot met een klemmende vraag: ‘Hoe neem ik zelf de verantwoordelijkheid voor een humaan levenseinde, als mijn huisarts daar niet aan mee wil werken? Ik las in de krant dat u over methoden van zelfeuthanasie hebt geschreven. Mag ik eens met u komen praten?’ ‘het leven is een woestijn sinds mijn vrouw ruim een jaar geleden aan kanker overleed,’ zegt emiel. ‘Bijna zestig jaar waren we samen. Geen kinderen, nee, dat kwam door mij. maar er is zoveel meer in het leven: mijn werk, haar kunstge-schiedenis, onze reizen en dat onzegbare vertrouwde. twee bomen die in elkaar zijn gegroeid.’ na de dood van zijn vrouw heeft hij zijn huis verkocht en is in een luxe seniorenflat gaan wonen om onder de mensen te zijn. ‘Vrienden en vriendinnen proberen me afleiding te bieden, een nieuwe draai aan mijn leven te geven. als ik zou willen, had ik binnen drie maanden een huwelijksaanzoek van een van de aardige weduwen hier in huis. maar iedere dag blijft even leeg.’ emiel kent de wet als zijn broekzak: ouderen zonder enige ziekte die ‘klaar met leven’ zijn en die hun leven waardig wil-len beëindigen, komen niet in aanmerking voor hulp van een arts. ‘ik beschouw mijn leven als voltooid. maar de hoge raad stelt dat er een “medisch classificeerbare ziekte” moet zijn, anders mag mijn huisarts mij niet helpen. Bij de psychiater bij wie ik op verzoek van mijn huisarts kom om een depressie uit te sluiten, hoef ik er zeker niet over te beginnen.’ met zijn invloedrijke juridische vrienden durft emiel zijn doodswens niet te bespreken. hij vreest dat zij daar een stokje voor zullen steken. ‘een van hen gaat misschien proberen mij wilsonbekwaam te verklaren, zodat ik tijdelijk in een psychiatrisch ziekenhuis kan worden opgenomen ter observatie, of ik niet behandelbaar ben met medicijnen of misschien zelfs met elektroshocks. dat mag niet gebeuren. daarom durf ik geen van mijn vrienden in vertrouwen te nemen.’ Chabot geeft hem zijn boek. met stijgende verbazing leest emiel over dodelijke middelen die je in het buitenland of via internet kunt kopen en die net zo effectief zijn als het drank-je van de arts. stoppen met eten en drinken lijkt hem niets. ‘is dat geen barbaarse manier om te sterven?’ enkele maanden verstrijken. ook het derde antidepressivum van zijn psychiater heeft niet geholpen. de warme aandacht van zijn vrienden geeft zijn leven geen inhoud en kleur, net zomin als zijn gesprekken met een psychotherapeut. emiel merkt dat hij gevangenzit binnen de regels voor eu-thanasie, die hij als jurist zelf mee vorm heeft gegeven. Zijn verlangen te sterven wordt steeds sterker. hij neemt zich voor dodelijke pillen te gaan kopen in een buitenlandse apotheek, maar stuit op zijn juridisch gestaalde geweten. ‘ik kan geen onwaarheid over mijn lippen krijgen. een rechter houdt zich aan de wet. het idee dat ik in verschillende apotheken in een ander land om dit of dat medicijn zou vragen! het stuit me tegen de borst.’ Vandaar dat hij opnieuw de informatie over stoppen met eten en drinken is gaan lezen en besluit om zijn leven op die manier te beëindigen. als ook zijn huisarts deze informatie heeft gelezen en begrijpt dat hij geen dodelijke handeling hoeft te verrichten, is deze bereid de verzorging op zich te nemen. maar waar zal hij verzorgd worden als hij na een paar dagen zwakker wordt? in het verpleeghuis? de specialist ouderengeneeskunde: ‘een kostbaar bed beleggen met een kerngezonde oude heer die wil gaan sterven? Geen denken aan.’ in het plaatselijke hospice misschien? daar ga je toch heen als je een goede dood hoopt te sterven? de directie van het hospice: ‘er is geen dodelijke ziekte. als meneer echt wil stoppen met eten en drinken, waarom begeleidt u hem, als huisarts, dan niet gewoon thuis, in de serviceflat, met inge-huurde verzorging?’ dit klinkt eenvoudig, maar het lukt de huisarts niet om medewerking te verkrijgen van de directie van de serviceflat: ‘onze verzorgenden kunnen het niet aan om iemand te verzorgen die dood wil.’ emiel wil niet langer wachten. op een dag blijft hij op bed liggen en weigert alle hapjes en drankjes die het personeel van de seniorenflat hem brengt. Zijn buren op de gang horen wat er aan de hand is en het gaat als een lopend vuurtje in het rond. Gevolg: grote onrust in de flat. emiel heeft zich altijd zo opgewekt voorgedaan en zijn doodswens verzwegen dat zijn actie als een totale verrassing komt. Zijn huisarts zoekt opnieuw contact met de directie van de flat, die nu pas doordrongen raakt van de ernst van het besluit en de bewoners tot bedaren wil brengen. emiel komt uit bed en gaat weer drinken. Zo krijgt de directie de tijd om de verzorging te regelen en bedaart de onrust in huis. intus-sen koopt emiel een kleine plantenspuit voor de mondverzor-ging. een week later is het zover. het verloop volgens zijn huisarts en een enkele vertrouwens-persoon die emiel tot zijn sterfbed toelaat: dag 1 – emiel eet niets, maar drinkt, verspreid over de dag, nog drie à vier koppen water.
dag 2 – Vandaag in totaal nog anderhalve kop water gedronken. de verzorgenden zijn door directie en huisarts geïnformeerd.
dag 3 – Gebruikt elk uur een vernevelaar met water om de mond te bevochtigen: met drie pufjes krijgt hij zo’n 2 cc water binnen. drinkt verder niets. een verpleegkundige leert hem zijn mond in te smeren met oralbalance (kunstmatig speek-sel in gelvorm) om uitdroging tijdens de slaap te voorkomen.
dag 4 – emiel komt nog uit bed en is blij met het vertrouw-de bezoek. tegen de huisarts zegt hij dat de dorst draaglijk is.
dag 5 – ligt nu steeds op bed, gaat nog wel naar het toilet. spreken gaat moeilijker doordat er geen speeksel meer is, maar het bewustzijn blijft helder.
dag 6 – Geëmotioneerd neemt hij afscheid van enkele zeer dierbaren.
dag 7 – afgelopen nacht is emiel bij het toiletbezoek geval-len en gemeen op zijn rug terechtgekomen. de huisarts dient een pijnstiller als zetpil toe, maar de pijn blijft. hij kijkt helder uit zijn ogen, maar is moeilijk te verstaan. toch wil hij niets drinken en gebruikt hij de vernevelaar spaarzaam. wordt nu snel zwakker.
dag 8 – als de huisarts langskomt, vraagt emiel om in slaap gebracht te worden: ‘ik heb toch duidelijk gemaakt dat het menens is, dat ik niets meer zal drinken. ik heb nog steeds pijn in mijn rug.’ de huisarts wil nog geen morfine geven. hij wil eerst overleggen met een ‘scen-arts’, die opge-leid is om zulke situaties te beoordelen. hij laat twee kalme-rende middelen achter, temazepam en oxazepam, in de vorm van een zetpil.
dag 9 – emiel spreekt niet meer, maar herkent de ver-trouwde bezoeker. de huisarts plakt een pleister met een lage dosis morfine op zijn buik. dag 10 – emiel wordt niet meer wakker. dierbaren waken om beurten.
dag 11 – Vroeg in de ochtend overlijdt hij.
terugkijkend op dit verloop zou emiel vermoedelijk nog steeds achter zijn keuze staan. de weg was moeilijk, maar niet ‘barbaars’, zoals hij aanvankelijk vreesde. nadat hij op de zevende dag was gevallen, had de huisarts wel direct een sterkere pijnstiller kunnen geven. twee dagen pijn had niet gehoeven. Het verlangen naar een goede dood – Zelfmoord en zelfeuthanasie: een wereld van verschil – Zes routes naar een goede dood – Kenmerken van zelfeuthanasie – Waarschuwing aan de lezer ‘Veel mensen vinden een goede dood sterven soms belangrijker dan nog een paar maanden, of zelfs jaren, extra te leven.’1 wie heeft niet de hoop rustig te mogen ‘inslapen’, na een lang en vervuld leven? Veel mensen maken intuïtief onderscheid tussen een goede en een slechte dood. een slechte dood staat voor sterven met pijn, in eenzaamheid of omringd door vreem-den en kan gewelddadig zijn: voor de trein springen, moord, een verkeersongeluk, of jong sterven. een slechte dood is niet alleen voor de stervende pijnlijk. Zijn naasten dragen de last hiervan levenslang met zich mee. de goede dood heeft andere eigenschappen: je overlijdt na een lang leven, thuis en omringd door dierbaren. Zonder ge-weld of pijn. je hebt nog enige controle over wat er gebeurt. en je sterft op een persoonlijke manier, in overeenstemming met hoe je hebt geleefd. de een probeert daarbij de touwtjes in handen te houden. de ander wil zich juist aan een hogere macht overgeven en accepteert langdurig ernstig lijden als ‘de beker die hij leeg moet drinken’. de mogelijkheid om op je eigen manier te sterven is pas sinds de jaren zestig van de vorige eeuw geleidelijk aan ont- staan. de tijd dat in westerse landen de autoriteit van artsen en priesters afbrokkelde en er meer ruimte kwam voor de wen-sen van het individu. de tijd ook dat mensen openlijker over de dood gingen praten. Vijftig jaar terug verzwegen artsen de diagnose kanker, nu noemen zij deze bij de naam.2 Pas als je weet dat je gaat sterven, kun je vertellen hoe je het liefst afscheid zou willen nemen. lang niet altijd lukt dat met hulp van een arts. Bij de vraag om stervenshulp wil deze binnen de wet blijven en bovendien zijn persoonlijke grenzen bewaken.
maar kunnen we wel spreken van een ‘goede’ dood? hebben we enig idee wat dood zijn betekent? de filosoof Cornelis Verhoe-ven noemde de dood een onverteerbaar feit: ‘de dood is een van de grenzen tot waar wij kunnen denken. we willen niets liever dan de ontreddering bezweren die hij teweegbrengt. oefening in het sterven is de machteloosheid in het eigen bestaan opnemen. de dood wordt dan een symbool voor alles wat ons overkomt en onze macht te boven gaat. het streven om de eigen dood te sturen lijkt een poging zo lang mogelijk iets te beheersen wat we uiteindelijk slechts kunnen ondergaan.’3 laten we daarom niet spreken over een goede dood, maar over de minst slechte dood. hoe moeilijk is het wel niet om het eigen einde te accepteren! de gehechtheid aan het leven is meestal zo groot dat we, ook wanneer we ernstig ziek zijn, troost vin-den in de zeldzame mooie momenten. als de omstandigheden beter zouden zijn, zouden mensen willen blijven leven.
maar als iemand niet ziet hoe hij die omstandigheden nog kan veranderen? en als anderen het ook niet meer weten? dan kan het leven in eigen ogen niet meer leefbaar zijn en het lij-den ondraaglijk worden. Bij kanker vinden velen gehoor bij hun arts wanneer ze vragen: ‘Kunt u zorgen dat ik niet hoef te lijden als het voor mij niet meer gaat?’ soms doen zij daarbij een verzoek om euthanasie of doktershulp bij zelfdoding. Veel artsen antwoorden ontwijkend op dat verzoek: ‘U zult niet hoeven lijden.’ Uit onderzoek weten we dat ten minste duizend van de 9700 ‘uitdrukkelijke en herhaalde’ verzoeken om euthanasie door artsen worden afgewezen. anderen overlijden voordat de procedure is afgerond.4 het aantal verzoeken ligt in werkelijk-heid veel hoger: een arts die moeite heeft met zo’n belastend verzoek, zal dat verzoek niet altijd als ‘uitdrukkelijk’ ont-houden en het dus ook niet aan de onderzoekers melden. het geheugen van artsen is op dit punt niet altijd even betrouw-baar. wat doen mensen als hun euthanasieverzoek klip-en-klaar wordt afgewezen? Vaker dan bekend is, overwegen zij om hun leven zelf waardig te beëindigen. Zij stoppen met eten en drin-ken of nemen een dodelijke combinatie van medicijnen in. de beslissing om het sterven in eigen hand te nemen, roept moeilijke vragen op. wat weegt zwaarder: blijven leven met de last die je draagt, of binnen afzienbare termijn overlijden? het besluit is vaak een – door noodlottige omstandigheden – afge-dwongen keuze tussen een onleefbaar leven en een onaccepta-bele dood. Zo’n ingrijpende beslissing nemen mensen liever niet alleen.
Velen praten hierover uitvoerig met hun dierbaren, arts en/of hulpverlener. anderen zoeken raad bij lotgenotengroe-pen en soms anoniem bij chatgroepen op internet. Zijn de omstandigheden toch niet nog te veranderen? als niemand een begaanbare uitweg kan aangeven, kunnen de gesprekken doorgaan en groeit iemand soms naar het naderende afscheid toe.
het is niet verboden om je leven zelf te beëindigen. de grondwet geeft de vrijheid om belangrijke beslissingen in ons privéleven zelf te nemen. Bij het krijgen van kinderen en de keus voor een bepaald geloof spreekt dat vanzelf. minder bekend is dat je mag en kunt beslissen je leven te beëindigen zolang je hiervoor zelf de verantwoordelijkheid neemt. Zelf-doding is in nederland niet strafbaar en allerlei vormen van begeleiding daarbij zijn dat ook niet. wie zegt te willen sterven, maar daarover met zichzelf nog niet in het reine is, zal aan kleine dingen gehecht blijven en hierover tegenstrijdige dingen zeggen. dat brengt de naasten in verwarring. Pas wanneer de balans is opgemaakt in gesprek met iemand die van je houdt of met een deskundige hulpver-lener, en bij voorkeur met beide, pas dan kun je besluiten tot zelfeuthanasie.
Zelfmoord en zelfeuthanasie: een wereld van verschil is zelfdoding een goede of een slechte dood? dat hangt van de situatie af. een slechte zelfdoding of suïcide, in de volksmond zelfmoord genoemd, gebeurt meestal impulsief, eenzaam en met verminkende methoden. Zich ophangen. Zich doodschie-ten. Van een flat of voor de trein springen. het is een ramp voor de nabestaanden en de machinist en laat levenslang diepe sporen na. maar er zijn ook zelfdodingen van een ander slag. deze er-varen mensen niet als verkeerd. met name wanneer iemand, in het zicht van het levenseinde en in overleg met anderen, zelf besluit om het leven te beëindigen. Zonder pijn of verstik-king en liefst in het bijzijn van zijn dierbaren. we noemen dit een waardige, zorgvuldige of humane levensbeëindiging. een dergelijke zelfeuthanasie wordt totaal anders ervaren dan de gewone zelfdodingen. Zelfeuthanasie is een derde weg tussen euthanasie en zelfdoding in.
euthanasie betekent oorspronkelijk ‘een goede dood’. in nederland is de term beperkt tot een goede dood, die op ver-zoek wordt gegeven door een arts. artsen en juristen hebben altijd over het hoofd gezien dat iemand ook zelf een goede dood kan veroorzaken, nadat de arts euthanasie heeft geweigerd. de term zelfeuthanasie drukt uit dat iemand zelf de verant-woordelijkheid voor zijn overlijden kan nemen. en dat dit bij

Source: http://www.eci.nl/images/InkijkPDF/9789038894966.pdf

43_48_oldal

Egészségtudományi Közlemények, 1. füzet, 1. szám (2011), 43–48. A JÖVŐ TERÁPIÁJA: NANOMÉRETŰ GYÓGYSZERHORDOZÓ RENDSZEREK JUHÁSZNÉ SZALAI ADRIENN1, DOJCSÁKNÉ KISS-TÓTH ÉVA1, KOSKA PÉTER1, DR. KISS-TÓTH EMŐKE1, DR. SZEBENI JÁNOS1,2,3, Összefoglalás: A hatékony, célzott, egyre kisebb dózist igénylő terápia iránt növekszik az igény, mind az orvos

agencymatters.net

Agency Matters ANTS Onl ine Terms of Use THIS AGENCY MATTERS SERVICE TERMS OF USE AGREEMENT ("AGREEMENT") IS A LEGALLY BINDING AGREEMENT BETWEEN EITHER YOU OR THE ENTITY YOU REPRESENT ("YOU" AND "YOUR") AND THE PINKERMAN GROUP LLC. (" AGENCY MATTERS ," "WE," "US," OR "OUR"). BY CLICKING THE "I AGREE" BUTTON OR BY USI

Copyright © 2010-2014 Pharmacy Pills Pdf